Чацвёрты беларуска-польскі экспертны форум імя Рамана Скірмунта

Справаздача пра чацвёрты беларуска-польскі экспертны форум імя Рамана Скірмунта

Чацвёрты беларуска-польскі экспертны форум імя Рамана Скірмунта адбыўся ў Варшаве 18–19 чэрвеня 2026 года. Першы, публічны дзень форуму прайшоў у Бібліятэцы Варшаўскага ўніверсітэта, а другі, закрыты экспертны дзень — у Цэнтры ўсходніх даследаванняў імя Марэка Карпя (Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia).

18 чэрвеня публічная частка форуму сабрала 80 удзельнікаў, якія прадстаўлялі беларускую і польскую акадэмічныя супольнасці, няўрадавыя арганізацыі, а таксама медыя. Праграма ўключала прэзентацыі і дыскусіі на наступныя тэмы:

• Уплыў «рускага свету» ў Беларусі;
• Сцэнары для Беларусі пасля магчымага мірнага ўрэгулявання ва Украіне;
• Грамадская думка ў Польшчы пра Беларусь і беларусаў;
• Беларускі пераклад кнігі Ганны Энгелькінг Kołchoźnicy. Antropologiczne studium tożsamości mieszkańców białoruskiej wsi na przełomie XX i XXI wieku.

Асаблівая ўвага была нададзена прэзентацыі вынікаў сацыялагічнага даследавання грамадскай думкі грамадзян Польшчы пра Беларусь і беларусаў, падрыхтаванага Інстытутам «Палітычная сфера». Даследаванне праводзілася ў межах праекта «Умацаванне незалежных беларускіх сацыяльных, палітычных і эканамічных даследаванняў». Прэзентацыя стала адным з ключавых элементаў праграмы і забяспечыла эмпірычную аснову для далейшай экспертнай дыскусіі пра беларуска-польскія адносіны, узаемнае ўспрыманне і перспектывы супрацоўніцтва паміж польскім грамадствам і беларускімі дэмакратычнымі і грамадзянскімі актарамі.

19 чэрвеня закрытая экспертная частка форуму сабрала 60 удзельнікаў, сярод якіх былі прадстаўнікі беларускай і польскай акадэмічных супольнасцяў, няўрадавых арганізацый, медыя і ўстаноў, у тым ліку Міністэрства замежных спраў Польшчы. Другі дзень быў прысвечаны паглыбленым экспертным дыскусіям на наступныя тэмы:

• Стан беларуска-польскіх адносін у фактах і лічбах, 2025–2026 гады;
• Перспектывы аднаўлення дыялогу паміж Варшавай і Мінскам у разважаннях былых паслоў Рэспублікі Польшча ў Беларусі;
• Грамадства і грамадская думка: што палякі думаюць пра беларусаў;
• Эканамічныя сувязі паміж Беларуссю і Польшчай: міграцыя і бізнес (у супрацоўніцтве з BEROC);
• Патэнцыял беларускай культуры ў Польшчы: праблемы, тэндэнцыі і рашэнні.

Форум стаў важнай прасторай для дыялогу паміж беларускімі і польскімі экспертамі ў час, калі двухбаковыя адносіны застаюцца складанымі і патрабуюць пастаяннай экспертнай увагі. Ён спрыяў умацаванню сувязяў паміж беларускай і польскай акадэмічнымі, аналітычнымі, грамадзянскімі, медыйнымі і палітычнымі супольнасцямі і пацвердзіў патрэбу ў рэгулярных кансультацыях і абмене думкамі пра будучыню беларуска-польскага супрацоўніцтва.

Вынікі форуму і сацыялагічнага даследавання, падрыхтаванага Інстытутам «Палітычная сфера», атрымалі шырокае асвятленне ў беларускіх незалежных медыя, у тым ліку на «Белсаце», у «Зеркале» і іншых выданнях. Гэтая ўвага медыя дапамагла пашырыць грамадскую аўдыторыю форуму і ўключыць вынікі даследавання ў шырэйшую беларускую грамадскую дыскусію.

Арганізацыя форуму таксама сутыкнулася з шэрагам практычных цяжкасцяў. Найбольш складанай задачай стаў пошук адпаведнага месца для правядзення мерапрыемства, паколькі некалькі дзяржаўных устаноў адмовіліся супрацоўнічаць з беларускім сектарам. Напрыклад, Варшаўская акадэмія навук адмовілася прымаць форум, бо беларускія эксперты былі ўключаныя ў спісы экстрэмістаў і/або тэрарыстаў.

Арганізатары і партнёры: Інстытут «Палітычная сфера» (Беларусь), Цэнтр усходніх даследаванняў імя Марэка Карпя (Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, Польшча), Цэнтр еўрапейскай трансфармацыі (Беларусь) і Інстытут развіцця і сацыяльнага рынку ў Беларусі і Усходняй Еўропе (Беларусь).