Экспертны семінар па літоўска-беларускіх адносінах

Экспертны семінар па літоўска-беларускіх адносінах

Адносіны паміж Літвой і Беларуссю стратэгічна важныя для абедзвюх краін і іх грамадстваў. Разам з тым рэгулярны двухбаковы абмен экспертнымі ведамі амаль адсутнічае. Гэта прыводзіць да недастатковага, а часта і недакладнага разумення бягучых падзей і палітычных рашэнняў з абодвух бакоў.

19–20 сакавіка 2026 года адбыўся першы штогадовы экспертны семінар па літоўска-беларускіх адносінах. На працягу двух дзён прадстаўнікі акадэмічнай супольнасці, бізнесу, медыя і палітычныя актары абмяркоўвалі ключавыя двухбаковыя пытанні развіцця адносін паміж літоўскай дзяржавай і грамадствам і беларускай дзяржавай, грамадзянскай супольнасцю і дыяспарай.

• Семінар служыць пляцоўкай для паглыбленага дыялогу паміж экспертамі, палітыкамі і прадстаўнікамі грамадзянскай супольнасці па пытаннях двухбаковых адносін. Яго мэта — спрыяць абмену ідэямі і досведам, а таксама выпрацоўцы механізмаў і вызначэнню прыярытэтаў супрацоўніцтва паміж экспертнымі супольнасцямі.
• Першая сустрэча адбылася на фоне агульнага пагаршэння літоўска-беларускіх адносін, калі трансгранічнае супрацоўніцтва стала немагчымым, а захаванне супрацоўніцтва на ўзроўні грамадстваў ператварылася ў важны выклік, які патрабуе новых падыходаў і фарматаў.

Семінар сабраў больш за 100 удзельнікаў.

Галоўнымі арганізатарамі мерапрыемства выступілі Універсітэт Вітаўта Вялікага і Інстытут «Палітычная сфера».

Партнёрамі семінара сталі Інстытут Вялікага Княства Літоўскага, Інстытут гісторыі Літвы, Фонд Конрада Адэнаўэра і Беларускі інстытут публічнай гісторыі.

Першы дзень семінара адкрыўся прывітальнымі словамі Дэйвідаса Матулёніса (прадстаўніка Канцылярыі Прэзідэнта Літвы) і Кястуціса Кудзманаса (дарадцы прэм’ер-міністра Літвы).

У першы дзень адбыліся чатыры панэльныя дыскусіі на наступныя тэмы:

• Праверка рэальнасцю: агляд літоўска-беларускіх адносін у 2020–2025 гадах;
• Міграцыя: асноўныя тэндэнцыі і выклікі;
• Літвінізм у медыйных наратывах і вобраз Літвы ў беларускіх дзяржаўных медыя;
• Прэзентацыя сацыялагічнага даследавання стаўлення літоўскага грамадства да беларусаў (праведзенага Інстытутам «Палітычная сфера» ў межах праекта «Умацаванне незалежных беларускіх сацыяльных, палітычных і эканамічных даследаванняў»).

Першы дзень завяршыўся пятай, заключнай рэгіянальнай дыскусіяй пра латвійска-беларускія адносіны з удзелам прадстаўнікоў латвійскай акадэмічнай супольнасці і Эйнарса Семаніса (пасла Латвіі ў Беларусі да 2025 года).

20 сакавіка, у другі дзень, адбылася прэс-канферэнцыя, на якой беларускім і літоўскім медыя прадставілі вынікі першага дня. Пасля яе прайшла прэзентацыя даследавання грамадскай думкі «Вымярэнне сімпатый і пагроз: Беларусь і беларусы вачыма жыхароў Літвы». Публічная праграма завяршылася панэльнай дыскусіяй «Архітэктурная спадчына Вялікага Княства Літоўскага» з удзелам беларускіх і літоўскіх гісторыкаў.

Семінар завяршыўся абмеркаваннем стварэння Літоўска-беларускай грамадскай гістарычнай камісіі. Абодва бакі выказалі ўзаемную зацікаўленасць у стварэнні пляцоўкі для дыялогу і абмену паміж гісторыкамі Беларусі і Літвы.

Вынікі семінара апублікаваў шэраг беларускіх і літоўскіх медыя, а вынікі даследавання абмяркоўваліся 20 сакавіка ў штодзённым эфіры вядучага літоўскага медыяканала Delfi.

Асвятленне мерапрыемства ў медыя:

Belsat.eu. https://belsat.eu/92191905/stalenne-litoca-da-belarusa

Радыё Свабода. https://www.svaboda.org/a/33711846.html

Наша Ніва. https://nashaniva.com/390906

Delfi. https://www.youtube.com/watch?v=8Er4zc4fnbM&t=2137s

Deutsche Welle. https://www.dw.com/ru/opros-lis-cetvert-litovcev-vidat-v-belorusah-ugrozu-nacbezopasnosti/a-76502873